Groen en waterbestendig bouwen en wonen
Gaat u een woning bouwen in Opbroek Oost of op het Enkcoterrein (en omgeving)? Dan moet u rekening houden met regels voor natuur, klimaat en leefomgeving. Deze regels staan in de Handreiking natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen. De handreiking hoort bij het bestemmingsplan en is verplicht bij het aanvragen van een omgevingsvergunning. Dat betekent dat de gemeente bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning controleert of aan deze maatregelen wordt voldaan.
Als u een woning bouwt in Opbroek Oost of op het Enkcoterrein, dan draagt uw woning bij aan:
- meer groen en dieren in de wijk;
- beter omgaan met regen en hitte;
- een prettige en gezonde leefomgeving.
Dat doet u door de verplichte maatregelen (basispakket) en extra maatregelen (pluspakket) te treffen. U leest er meer over in de Handreiking natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen.
Er zijn 2 pakketten met maatregelen:
1. Basispakket (verplicht)
Elke nieuwe woning krijgt minimaal de volgende maatregelen:
- waterdoorlatende bestrating voor parkeren
- minimaal 2 parkeerplaatsen op eigen terrein bij vrijstaande en twee-aaneengebouwde woningen en minimaal 1 parkeerplaats op eigen terrein bij de woningen op de hoek van aaneengebouwde woningen;
- 2 inbouwstenen voor gierzwaluwen in de gevel;
- een groene haag langs openbaar gebied;
- minimaal 1 regenton (200 liter) per woning.
Deze maatregelen zorgen voor meer biodiversiteit en minder wateroverlast.
2. Pluspakket (keuze, met punten)
Naast het basispakket kiest de bouwer extra maatregelen. Samen moeten deze minimaal 10 punten opleveren.
Voorbeelden van maatregelen:
- extra nestplekken voor vogels, zoals de huismus;
- meer inheemse struiken en hagen;
- een groen dak of groene gevel;
- extra opvang van regenwater.
Bij een pluspakket geldt altijd:
- minimaal 1 maatregel voor dieren, én
- minimaal 1 maatregel met groen.
Meer uitleg en voorbeelden staan in de handreiking Handreiking natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen.
Verduidelijking van de handreiking
De gemeente heeft de handreiking samen met (toekomstige) bewoners van Opbroek Oost geëvalueerd. Daaruit bleek dat sommige regels niet duidelijk genoeg waren. Hierdoor ontstonden verschillende verwachtingen bij bewoners over wat wel of niet kan.
Vooral bij de thema’s flora en fauna, water en verharding en erfafscheiding is behoefte aan verduidelijking. Ook bij sommige bijlagen (zoals toegestane haagsoorten en halfverharding) is behoefte aan meer uitleg en extra keuzemogelijkheden.
Daarom hebben we de regels verduidelijkt. Deze verduidelijking is een tijdelijke aanvulling op de handreiking. De handreiking wordt herschreven en deze aanvulling nemen we daarin mee.
Wat staat er in de handreiking?
Bij nieuwbouw moet u maatregelen nemen voor dieren die in en rond gebouwen leven. Het gaat bijvoorbeeld om de huismus, gierzwaluw en vleermuizen.
Deze maatregelen moeten:
- goed werken voor de dieren
- lang meegaan
- op een geschikte plek op het perceel zitten.
Wat was onduidelijk?
In de praktijk was niet altijd duidelijk:
- of nestkasten alleen in de woning mogen zitten;
- of een schuur, garage of bijgebouw ook mag;
- wat wordt bedoeld met een duurzame en geschikte plek.
Nieuwe regels (verduidelijking)
Nestvoorzieningen voor huismus, gierzwaluw en vleermuis mogen ook in een schuur of bijgebouw worden geplaatst. Dit mag alleen als aan alle voorwaarden hieronder wordt voldaan.
Andere of niet-inheemse plantensoorten (bijlage 1B, pagina 13 van de handreiking) zijn toegestaan als ze niet schadelijk zijn voor de natuur en voldoende bijdragen aan groen en verkoeling.
Soorten beplanting
- Andere of niet-inheemse soorten zijn toegestaan als ze:
- Niet schadelijk zijn voor de natuur;
- voldoende bijdragen aan groen en verkoeling.
1. Het bouwwerk is blijvend
De schuur of het bijgebouw wordt binnenkort niet gesloopt, verplaatst of sterk verbouwd. Het gebouw blijft naar verwachting minimaal 15 jaar staan.
2. De plek is geschikt voor dieren
De plek biedt ongeveer dezelfde omstandigheden als de woning:
- De goothoogte is minimaal 3 meter.
- De ligging is geschikt voor de soort.
- Er is genoeg vrije ruimte om aan te vliegen.
3. Aantal en spreiding
- Het aantal nestvoorzieningen blijft gelijk aan wat in de handreiking staat.
- De voorzieningen zijn goed verdeeld over het perceel.
Toelichting
In veel situaties werkt een schuur of bijgebouw net zo goed als een woning. Soms is een schuur zelfs beter, bijvoorbeeld door:
- een hogere nok;
- een rustige plek;
- donkere gevels.
Daarom accepteert de gemeente nestvoorzieningen in een schuur als gelijkwaardig alternatief, zolang aan de voorwaarden wordt voldaan. Zo blijft de natuur geholpen én kunnen inwoners de voorzieningen logisch inpassen.
Wat staat er in de handreiking?
Parkeerplaatsen op eigen terrein moet worden uitgevoerd in waterpasserende bestrating of halfverharding. Dit helpt om: regenwater in de bodem te laten zakken; wateroverlast te verminderen; het riool te ontlasten.
Wat was onduidelijk?
Er waren vragen over: de oprit: moet alles waterdoorlatend zijn? Wat telt als parkeren op eigen terrein? Welke materialen zijn toegestaan? Hoe dit werkt bij een carport.
Nieuwe regels (verduidelijking)
1. Indeling van de oprit
Een oprit bestaat uit:
- een rijstrook (om het perceel op te rijden);
- 1 of meer parkeerplaatsen.
Nieuwe afspraken:
- 1 parkeerplaats is 2,5 × 5 meter (12,5 m²). De parkeernorm is leidend voor het aantal parkeerplaatsen per perceel.
- Parkeerplaatsen moeten waterdoorlatend of halfverhard zijn.
- De rijstrook mag waterdoorlatend zijn, maar dat hoeft niet.
- Is de hele oprit 1 groot vlak waar u ook parkeert? Dan telt het hele vlak als parkeerplaats.
- Deze regel geldt voor elke parkeerplaats op het perceel.
2. Deze materialen zijn toegestaan
U mag onder andere deze materialen gebruiken:
- waterpasserende klinkers;
- open bestrating (met kieren);
- grastegels;
- splitplaten of honingraatplaten;
- halfverharding zoals grind, schelpen, lava of dolomiet.
Ook soortgelijke materialen zijn toegestaan, zolang ze:
- water doorlaten;
- stevig genoeg zijn;
- niet verstuiven.
3. Carport of overkapping
Staat er een carport of overkapping boven de parkeerplaats?
- Dan hoeft de bestrating eronder niet waterdoorlatend te zijn.
- Als compensatie verzoeken wij u om een groen dak op de carport aan te brengen.
Wat staat er in de handreiking?
Erfafscheidingen moeten bijdragen aan een groene wijk. Dat betekent:
- Langs openbaar gebied is een groene erfafscheiding verplicht.
- Tussen 2 particuliere percelen is dit een keuze.
- De handreiking bevat een lijst met toegestane haagsoorten.
- Andere oplossingen mogen alleen als ze even groen zijn.
Wat was onduidelijk?
In de praktijk ontstonden vragen over:
- verschillende wensen van buren;
- het wijzigen van een vergunning;
- hekwerken met klimplanten;
- vergunningsvrij bouwen;
- niet-inheemse soorten, zoals Portugese laurier;
- wat de gemeente doet bij bezwaar.
Nieuwe regels (verduidelijking)
1. Voorkeur voor groen
De gemeente wil een groene wijk. Daarom geldt:
- De soortenlijst uit de handreiking blijft het uitgangspunt.
- Niet-inheemse soorten zijn toegestaan als ze:
- niet schadelijk zijn voor de natuur;
- voldoende bijdragen aan groen en verkoeling.
- De gemeente gebruikt de landelijke lijst met invasieve soorten. Soorten die op die lijst staan, zijn niet toegestaan. Portugese laurier mag worden gebruikt. Wel hebben inheemse haagsoorten de voorkeur, omdat deze meer waarde hebben voor de natuur.
2. Hekwerk met klimplanten
Een hekwerk met klimplanten is toegestaan als alternatief, als:
- het hek open is (bijvoorbeeld gaas of spijlen);
- de klimplant blijvend groen wordt;
- de erfafscheiding binnen 2 jaar grotendeels groen is.
- De bouwhoogte voldoet aan de bestemmingsplanregels bouwwerken geen gebouwen en geen overkappingen zijnde (artikel 5.2.4)
Bovenstaande punten mogen zonder aanvullende motivatie, zolang aan deze regels wordt voldaan.
3. Verschillende wensen van buren
Komen buren er samen niet uit?
- Op de erfgrens is beide toestemming nodig.
- Zonder toestemming van buren mag iedereen op eigen grond een erfafscheiding plaatsen.
- Een groene haag mag tegen de erfafscheiding van de buren aan staan.
- De gemeente bemiddelt niet bij burenruzies.
4. Wijzigen van een vergunning
Een vergunning kan worden aangepast als:
- de wijziging past binnen de handreiking en deze oplegnotitie;
- het burenrecht wordt gerespecteerd.
Bezwaren van buren worden beoordeeld op:
- naleving van de handreiking en deze oplegnotitie;
- effect op de groene uitstraling; gevolgen voor hun perceel (zoals schaduw).
Een bezwaar omdat iemand een andere haag mooier vindt, is geen reden om te weigeren.
5. Vergunningsvrij bouwen
Volgens landelijke regels geldt:
- tot 1 meter hoog aan de voorkant: vergunningsvrij;
- tot 2 meter hoog aan de zij- en achterkant: vergunningsvrij als deze niet grenst aan openbaar gebied.
6. Niet-inheemse haagsoorten
Niet-inheemse haagsoorten zijn toegestaan, onder voorwaarden. Dat mag alleen als de soort:
- niet invasief is;
- net zo goed bijdraagt aan:
- groen in de wijk,
- verkoeling,
- opvang van regenwater;
- geen schade veroorzaakt aan planten en dieren.
De gemeente gebruikt de landelijke lijst met invasieve soorten. Soorten die op die lijst staan, zijn niet toegestaan. Portugese laurier mag worden gebruikt. Wel hebben inheemse haagsoorten de voorkeur, omdat deze meer waarde hebben voor de natuur.
Toelichting
De erfafscheiding bepaalt sterk hoe groen de wijk eruitziet. 1 vaste oplossing werkt niet altijd, vooral niet bij verschillende wensen van buren. Met deze verduidelijking:
- is er meer ruimte voor maatwerk;
- blijven groene doelen overeind;
- worden conflicten tussen buren beperkt.